De proef moet helpen bepalen hoe we hier straks de damwanden op voldoende diepte in de grond krijgen. Omgevingsmanager Stijn Rutten en integraal ontwerpmanager Rens Timmerman van GelreGroen vertellen over de eerste resultaten en het vervolg.
Waarom was de damwandproef nodig?
‘Hier in Helhoek komt de A15 straks verdiept te liggen’, vertelt Rutten. ‘Om zo’n verdiepte ligging te bouwen, zijn damwanden nodig. Die willen we veilig, goed en met zo min mogelijk hinder aanbrengen. Met een damwandproef checken we of de bedachte bouwmethode van ‘in de grond drukken’ mogelijk is en verkleinen we de kans dat we tijdens de uitvoering tegen onverwachte zaken aanlopen.’
In 2020 voerde GelreGroen ook al damwandproeven uit op een aantal andere locaties langs het tracé. De nieuwe proef vond plaats omdat de aannemer langere damwanden gaat gebruiken. In dit artikel leggen we uit waarom dat nodig is.
Wat is er precies getest?
‘Tijdens de proef hebben we twee methoden getest voor het aanbrengen van damwanden: drukken en trillen’, legt Timmerman uit. ‘We hebben onderzocht met welke methode de damwand goed de grond in gaat, zonder te vervormen. Maar ook wat omwonenden van beide methoden merken. In de directe omgeving staan diverse huizen. Daar houden we natuurlijk rekening mee.’
GelreGroen testte daarnaast een mobiel geluidsscherm, dat tijdens de proef rond de damwandstelling werd geplaatst. Het scherm moet geluidsoverlast verminderen tijdens de werkzaamheden.
Wat zijn de resultaten?
De langere damwanden komen minder ver de grond in met de drukmethode. ‘Bovendien gingen ze aan de onderkant wijken’, vertelt Timmerman. ‘Vergelijk het met een vel papier: als je dat in een emmer zand probeert te steken, vervormt het. Dat is ook hier aan de hand.’
‘De trilmethode leverde een beter resultaat op,’ vervolgt hij, ‘maar deze methode kan voor meer tril- en geluidshinder voor de omgeving zorgen.’ Het mobiele geluidsscherm kon tijdens de proef door gebrek aan ruimte niet op de ideale plek worden geplaatst. GelreGroen heeft 6 dB geluidsreductie gemeten, maar bewoners gaven aan dat ze het verschil nauwelijks hoorden. ‘We blijven daarom met hen in gesprek en kijken hoe we de geluidshinder kunnen beperken’, aldus Rutten.
Wat betekent dit voor de omgeving?
Timmerman: ‘We maken een bewuste afweging tussen hinder, technische mogelijkheden, kwaliteit en snelheid. Met de uitkomst van deze proef gaan we die afweging opnieuw maken.’ Rutten vult aan: ‘We zijn daarbij zo open mogelijk naar de omgeving. We betrekken bewoners intensief bij onze werkzaamheden.’
GelreGroen onderzoekt de komende tijd alternatieve maatregelen om hinder te beperken, zoals fluïderen. Met deze techniek wordt er water langs de onderkant van de damwand gespoten. Daardoor ‘glijdt’ de damwand als het ware beter de grond in. Fluïderen zorgt niet alleen voor minder weerstand, maar ook voor minder tril- en geluidshinder. Daarnaast onderzoeken Timmerman en zijn collega’s of voorboren een oplossing kan zijn.
Wanneer worden de eerste damwanden geplaatst?
‘In de week van 24 november brengen we de eerste zestien damwandplanken aan’, vertelt Rutten. ‘Deze damwanden gaan we deels trillen en deels trillen met fluïderen.’ Hij verwacht dat de werkzaamheden ongeveer drie dagen duren.
Dat de eerste damwanden nu al worden geplaatst, heeft te maken met de kabels en leidingen in het gebied. Die worden verlegd om ruimte te maken voor de bouw van de verdiepte ligging van de A15. ‘We bouwen daarvoor twee leidingbruggen over de toekomstige bouwkuip heen. Op de plekken waar die bruggen komen, plaatsen we nu alvast de eerste damwanden – want straks kunnen we daar niet meer bij.’
Maandag 1 december: Naast damwanden worden er ook buispalen in de grond gebracht. Deze vormen de fundering van de leidingbruggen. Deze buispalen worden met een boorstelling aangebracht. Tijdens het aanbrengen van de eerste buispalen met de boorstelling, liep GelreGroen tegen onvoorziene omstandigheden aan. Vanwege de samenstelling van de bodem lukte het niet om de buispalen voldoende diep in de bodem te schroeven en moest GelreGroen overstappen op trillend aanbrengen Dit is vergelijkbaar met de methode waarmee zij de damwanden aanbrengen. Door vertraging in de aanvoer van nieuw en ander materiaal en materieel lopen de werkzaamheden uit. GelreGroen verwacht de werkzaamheden bij Helhoek op vrijdag 5 december af te ronden.
Wanneer volgt de rest van de damwanden?
Rutten: ‘Rond de zomer van 2026 starten we met de rest van de damwanden. We plaatsen ruim 1.400 strekkende meter damwand – en dat twee keer, want de damwanden komen aan beide kanten van de bouwkuip.’
Komen er damwanden op meer plekken langs het tracé?
‘In principe zijn er damwanden nodig voor veel bouwwerken die we voor dit project bouwen’, vertelt Timmerman. ‘Denk bijvoorbeeld aan de onderdoorgang (dive-under) bij het toekomstige knooppunt De Liemers, de onderdoorgang Helhoek/Helstraat (N810) en het toekomstige viaduct Hengelderweg in de A12.’
Gaan jullie daar ook proeven uitvoeren?
‘Nee, dat is niet meer nodig. In 2021 hebben we al een aantal damwandproeven uitgevoerd. Daarnaast hebben we langs het hele tracé sonderingen uitgevoerd om de bodemgesteldheid te onderzoeken. De resultaten van beide onderzoeken kunnen we hiervoor gebruiken’, zegt Rutten.
‘De proef in Helhoek is uitgevoerd omdat we geen risico willen nemen nu we zo dicht bij woningen aan de slag gaan. We willen van tevoren weten hoe we dit het best kunnen aanpakken, zodat de damwanden straks in één keer goed de grond ingaan, met zo min mogelijk hinder en overlast.