ViA15

Duidelijkheid over grondverwerving

De vastgoedadviseurs van Rijkswaterstaat bezoeken alle eigenaren, huurders en pachters van gronden en opstallen die nodig zijn voor de uitvoering van het project ViA15. De adviseur gaat met hen in gesprek over het tracé, de gevolgen voor iemands huis, bedrijf, grond of opstallen, mogelijke oplossingen en de schadeloosstelling. Ondanks de moeilijke boodschap verlopen de meeste gesprekken in een goede sfeer, vertelt vastgoedadviseur Bas van Amerongen. “Waar mensen in een dergelijke situatie vooral behoefte aan hebben, is duidelijkheid.” 

Bas van Amerongen werkt al veertig jaar als vastgoedadviseur bij Rijkswaterstaat. In die tijd zat hij aan honderden keukentafels, met elke keer dezelfde boodschap: Rijkswaterstaat heeft eigendommen van u nodig om dit infrastructurele project uit te kunnen voeren. Het verwervings-traject zelf is altijd maatwerk, stelt hij. “Elke situatie is anders. Sommige mensen die hun woning of bedrijf moeten verkopen zien dit als een kans om ergens anders opnieuw te beginnen. Anderen moeten afscheid nemen van een plek die al generaties lang met de familie verbonden is. Soms gaat het alleen om een stukje tuin of agrarische grond dat we nodig hebben. Maar het komt ook voor dat we huizen of complete bedrijven (kantoren, boerderijen) moeten verwerven. Ik zeg altijd dat we tot elkaar ‘veroordeeld zijn’, waarbij het mijn opdracht is om samen met de eigenaar tot een goede oplossing te komen.”

Binnen grenzen plangebied
Samen met drie collega-adviseurs bezoekt Bas eigenaren, huurders en pachters van gronden en opstallen die liggen binnen het tracé A12/A15 Ressen – Oudbroeken. “Deze eigendommen hebben we nodig om het project uit te kunnen voeren, met deze betrokkenen gaan we in gesprek”, vertelt hij. De grenzen uit het huidige ontwerptracébesluit (dat ter visie heeft gelegen) zijn daarbij leidend. In totaal gaat het om circa 165 eigenaren die in dit opzicht ‘geraakt’ worden door de plannen. Met veruit de meeste eigenaren van opstallen is inmiddels contact geweest en met een aantal eigenaren is al in 2014 overeenstemming bereikt. “Van deze woningen/bedrijven wisten we zeker dat ze moesten wijken voor het project. Voor de overige belanghebbenden geldt dat de vastgoedadviseurs nu langskomen, nu het ontwerptracé vastligt. Eerder had geen zin, omdat het ontwerptracébesluit nog niet 100% vastlag en wij nog niet beschikten over de juiste aankoopgrenzen.”

Veel vragen
Het proces van grondverwerving begint zoals gezegd aan de keukentafel, bij de mensen thuis. Bas gaat uitgebreid in op het tracé, de gevolgen die dit heeft voor de eigendommen en het grondverwervingstraject. “Mensen hebben veel vragen”, vertelt hij. “Ik probeer deze zo goed mogelijk te beantwoorden. Daarnaast adviseer ik mensen om een deskundige in te schakelen die hen bijstaat tijdens het verwervingsproces. De kosten hiervoor komen, binnen bepaalde grenzen, voor vergoeding in aanmerking.” Vanuit Rijkswaterstaat wordt een onafhankelijke taxatiecommissie benoemd die de hoogte van de schadeloosstelling vaststelt. Daarbij kijkt de commissie naar de waarde en waardevermindering van grond en opstallen, naar inkomstenderving en naar bijkomende kosten. Het advies van de commissie vormt de basis voor de vervolggesprekken met de betrokkene. Er is ruimte voor verschil van inzicht over de hoogte van de schadeloosstelling. Hierdoor ontstaat een scherper beeld van de schadeloosstelling. Doel is altijd om er samen ‘minnelijk’ uit te komen. Meestal lukt dat, soms niet. In die gevallen doet de rechter uiteindelijk uitspraak.

Ondersteunen waar nodig
Het moeten verkopen van eigendommen heeft veel impact op mensen. Rijkswaterstaat is zich daarvan bewust en probeert eigenaars, pachters en huurders zo veel mogelijk tegemoet te komen. Bas: “Dat gaat verder dan alleen een schadeloosstelling in geld. Zo hebben we diverse bewoners de mogelijkheid geboden in hun huis te blijven wonen nadat de overdracht aan Rijkswaterstaat heeft plaatsgevonden. Zodat ze rustig kunnen zoeken naar een alternatief. Voor panden die al wel leeg staan, regelen we tijdelijke bewoning om verpaupering tegen te gaan.” De vastgoedadviseurs bieden desgewenst ook ondersteuning bij het vervolgtraject. Voor nadeelcompensatie geldt een aparte procedure die pas start nadat het tracébesluit definitief is.

Grootste zorgvuldigheid
De komende maanden zullen Bas en zijn vastgoedcollega’s regelmatig in het tracégebied van ViA15 te vinden zijn. Waar zij zich in eerste instantie richtten op bebouwde percelen, zijn nu de gronden aan de beurt. “Deze grondverwervingstrajecten hebben doorgaans een iets kortere doorlooptijd. Dat laat onverlet dat ook hier de impact groot kan zijn. We blijven dan ook met de grootste zorgvuldigheid te werk gaan.” 

Helhoek Bocht