ViA15

Archeologisch onderzoek ViA15 levert unieke vondsten op

Het gebied tussen knooppunt Valburg en knooppunt Oudbroeken, waar straks de nieuwe A15 komt te liggen, kent een rijke historie. Het is van oorsprong een gunstig gebied om te wonen. Dat vonden de Romeinen duizenden jaren geleden al. Zo blijkt uit recente vondsten in een weiland bij Bemmel. Eind vorig jaar stuitte een team van archeologen daar op een unieke vindplaats. Zij ontdekten onder meer een grafveld met minstens 6 Romeinse askisten. Archeoloog Ivo van Wijk vertelt over deze bijzondere vondsten. 

Van Wijk is namens de combinatie LievenseCSO, ADC en Archol projectleider van het onderzoek waarbij bijna 900 proefsleuven zijn gegraven. Hij vindt het een bijzondere uitdaging: ‘In plaats van alleen maar te zoeken op plekken waarvan we weten dat daar nederzettingen lagen, en dus mensen woonden, kunnen we nu ook analyseren op minder voor de hand liggende gebieden. Dat we uitgebreider veldonderzoek kunnen doen, is een voordeel van een groot project als de ViA15.’

Hoge verwachtingen
Kijkend naar wat er eerder gevonden is bij het archeologisch onderzoek van de Betuweroute, lagen de verwachtingen ook wel hoog. Volgens Van Wijk kan er best veel aan een landschap worden afgelezen. ‘De kans dat je langs een geul iets vindt, is bijvoorbeeld groot vanwege visvangst. Maar mensen maken soms onverwachtse beslissingen, waardoor je ook voorwerpen op onverwachtse plaatsen terugvindt.’

Romeinse askisten
Bijzondere vondsten kwamen eind vorig jaar  boven in de buurt van Bemmel. Daar ontdekten de archeologen een Romeinse askist. En daar bleef het niet bij: de kist blijkt onderdeel te zijn van een groot grafveld met wel 48 graven. ‘Inmiddels hebben we 6 tufstenen Romeinse askisten gevonden. Dat is uniek en zeker voor Nederland: het is voor het eerst dat er zoveel askisten op één plek zijn ontdekt. Normaal gesproken mag je blij zijn als je er één vindt’, vertelt een enthousiaste Van Wijk. ‘Ook ontdekten we middenin het grafveld een waterput. De eikenhouten planken zijn nog intact. Als archeoloog ben je nieuwsgierig naar waarom die put daar zo precies in het midden ligt. Was het een heilige bron? Een plek waar rituelen plaatsvonden? Die waterput kan ons mogelijk vertellen waarom dit grafveld juist hier ligt, zo buiten de vroegere Romeinse stad Noviomagus, heel spannend.’

Flinke oogst
Er is al van alles naar boven gekomen uit de graven: bronzen ringen, parfumflesjes, spiegels, aardewerk, wijnservies, perkamentrolhouders. De oogst is veel groter dan Van Wijk gewend is. Het blijkt dus dat de grote schaal van het archeologisch onderzoek gegrond is. ‘Je kunt wel zien dat hier een rijke groep mensen lag begraven. Je zou daaruit kunnen concluderen dat er een Romeinse villa in de buurt stond, maar dat weten we nog niet zeker.’

Groot project biedt voordelen
Het veldonderzoek neemt waarschijnlijk tot mei 2018 in beslag. Daarna is er tijd ingeruimd om alle vondsten te bestuderen en te beschrijven. Wat breekbaar is, wordt geconserveerd of zo nodig gerestaureerd. De archeoloog is trots: ‘Het liefst willen we de vondsten aan iedereen laten zien.’ Een groot infrastructureel project als de aanleg van de ViA15 biedt volgens hem de mogelijkheid om meer te weten te komen over onze geschiedenis en de leefwijze van de vorige bewoners van dit gebied. ‘Er is niks mooiers dan dit verhaal terug te geven en te delen met de mensen die hier nu wonen.’ 

Bezoek onze Publieksdagen Archeologie op 27 tot 29 april in het Cultureel centrum De Kinkel in Bemmel.

In dit filmpje zie je hoe de archeologen te werk gaan in het projectgebied. 

Lees hier wat we al eerder schreven over het archeologisch onderzoek in het projectgebied van de ViA15. 

Nb 01

ViA15 is een samenwerkingsverband van provincie Gelderland en ministerie van Infrastructuur en Milieu